Κάθε καταστηματάρχης γνωρίζει ότι η θέση του καταστήματός του είναι το παν, όμως το θέμα έχει αρχίσει να αποκτά διαστάσεις και για τον καταναλωτή. Το νέο κύμα υπερκαταστημάτων προσφέρει τα πάντα αλλά συχνά τα υπερκαταστήματα αυτά βρίσκονται μακριά από τις πόλεις. Η πρόσβαση αποτελεί έτσι ένα από τα κεντρικά στοιχεία έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάσθηκε στην επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς του ΕΚ εν όψει δικής της αντίστοιχης έκθεσης αλλά και νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Πού και τι
Η γεωγραφική απόσταση που έχει αρχίσει να χωρίζει τους καταναλωτές από το λιανεμπόριο και η διευκόλυνση εκείνων που, για διαφόρους λόγους, από οικονομικούς, μέχρι ηλικίας ή υγείας δεν έχουν κανενός είδους ιδιωτικό μέσο μεταφοράς (9% του πληθυσμού της ΕΕ) αποτελούν κεντρικά στοιχεία της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση χαρακτηρίζει, ακριβώς, κλειδί τη βελτίωση της πρόσβασης όλων στο λιανεμπόριο, ειδικά σε μία εποχή συνεχούς υπόμνησης από τους πάντες της σταδιακής γήρανσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού και των προβλημάτων που δημιουργεί.
Απάντηση, τονίζεται, μπορεί να αποτελέσει το ηλεκτρονικό εμπόριο που θα πρέπει να προωθηθεί ως απάντηση στο πρόβλημα της πρόσβασης, αλλά και ως εργαλείο συμπίεσης των τιμών προς τα κάτω, τόσο στο διαδικτυακό εμπόριο όσο και στα "πραγματικά" καταστήματα, καθώς εξ ορισμού διευκολύνει τις συγκρίσεις μεταξύ τιμών, αγαθών και καταστημάτων.
Από την πλευρά του εργαζόμενου…
Το εργατικό δίκαιο εμφανίζει ακόμα σημαντικές αποκλίσεις από χώρα σε χώρα παρά την ύπαρξη ελαχίστων κανόνων που προβλέπονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αυτό οδηγεί σε αντίστοιχες διαφορές στις συνθήκες εργασίας, τις οποίες επιδεινώνουν περαιτέρω η παραοικονομία και η ανεπίσημη ή "γκρίζα" εργασία.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η ικανότητα του λιανεμπορίου να απορροφά μεγάλο αριθμό εργαζομένων με περιορισμένο επίπεδο κατάρτισης, αυτό το ίδιο χαρακτηριστικό συχνά δυσχεραίνει την εκ μέρους του υιοθέτηση πιο σύγχρονων τεχνολογιών.
… και από την πλευρά του εργοδότη
Για τις επιχειρήσεις του τομέα, η έλλειψη κανόνων για την καταπολέμηση άδικων εμπορικών πρακτικών ή ακόμα η κακή εφαρμογή όσων υπάρχουν και ακόμα οι προβληματικές, ακόμα και στο νομικό επίπεδο, σχέσεις μεταξύ των διαφόρων κρίκων που σχηματίζουν την αλυσίδα παραγωγών, προμηθευτών, λιανεμπόρων και καταναλωτών, στοιχειοθετούν ακόμα εμπόδιο στην πλήρη ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Αντίστοιχο πρόβλημα δημιουργεί η έλλειψη διαφάνειας που υπάρχει στα διάφορα συστήματα διασφάλισης ποιότητας, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται για αγοραπωλησία προϊόντων μεταξύ διαφορετικών κρατών μελών.
Η πλευρά του περιβάλλοντος
Η γεωγραφική απόσταση εμπόρου - πελάτη έχει και ορισμένες παράπλευρες απώλειες. Είναι οι τόνοι καυσαερίων που προέρχονται από τα πολλά χιλιόμετρα που συχνά καλούνται να διανύσουν οι καταναλωτές μέχρι να φθάσουν στο εμπορικό κέντρο, αν και όπως παρατηρεί η έκθεση της Επιτροπής, είναι ακόμα δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί με ακρίβεια το πρόβλημα.
Τοποθετήσεις ευρωβουλευτών
Η εισηγήτρια του ΕΚ για την επερχόμενη δική του έκθεση, Σουηδέζα ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Anna Maria Corazza Bildt, που ξεκαθάρισε εξ αρχής ότι στόχος της είναι η πλήρης εναρμόνιση στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, τόνισε παρεμβαίνοντας στη συζήτηση ότι είναι απαραίτητο να καταπολεμηθεί κάθε τι που προκαλεί κατακερματισμό της μεγάλης ευρωπαϊκής αγοράς σε τοπικές, προσθέτοντας ότι πρέπει επίσης να αντιμετωπισθεί ένα άλλο πρόβλημα: η τεράστια δύναμη των μεγάλων αλυσίδων του λιανεμπορίου που πιέζουν αφόρητα τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Από την πλευρά των Σοσιαλιστών, η Βρετανίδα Catherine Stihler υπογράμμισε τη σημασία που έχει το ζήτημα της απασχόλησης και, όπως εξήγησε, το πώς θα πεισθούν να επενδύσουν στο ανθρώπινο κεφάλαιό τους εκείνου που δεν το πράττουν. Όπως σημείωσε ο μόχθος των εργαζόμενων στο λιανεμπόριο ουδέποτε έχει αναγνωρισθεί όπως πρέπει.
Τέλος στην ίδια συζήτηση, Heide Rühle των Πρασίνων εξήγησε ότι χρειάζεται να τεθούν προτεραιότητες και πρώτη είναι να εστιασθεί η προσοχή στη βιωσιμότητα και διαφάνεια του εμπορίου ειδών διατροφής, ειδικά στις διασυνοριακές συναλλαγές.